۹/۲۳/۱۳۹۰

چهار دستمایه برای آگاهی بخشی - 3

در برابر «نژادپرستی» آگاهی بخشی‌کنید

بحران اقتصادی می‌تواند به نژادپرستی بینجامد. این ادعا شاید در گام نخست عجیب به نظر برسد اما حقیقتی است تجربه شده، به ویژه در کشورهایی که از تنوع فرهنگی برخوردار هستند.

گسترش بحران بی‌کاری معمولا با پدیده مهاجرت کارگران همراه می‌شود. کارگران مهاجر قطعا با دستمزدهایی کمتر حاضر به تحمل شرایط کاری دشوارتر هستند. بدین ترتیب، سیل مهاجرت معمولا به بی‌کاری جامعه میزبان دامن می‌زند. این‌جاست که بی‌کاران میزبان نسبت به مهاجرین کینه به دل می‌گیرند.

کارگر «عرب» در صنایع نفت و گاز جنوب، کارگر «کرد» در صنایع ساختمان مرکز، کارگر «ترک» در صنوف مختلف و کارگر «افغان» در تمامی کشور، همواره به عنوان میهمان ناخوانده محسوب می‌شوند. این جدال‌ بر سر معاش خیلی زود هم‌پیمانان تئوریک خودش را پیدا می‌کند و به گسترش و نهادینه شدن فرهنگ جدال‌های قومی-نژادی دامن می‌زند. نمونه معادل آن حتی در پیشرفته‌ترین کشورهای اروپایی، برخورد نژادپرستانه با کارگرهای ترک، یونانی، قبرسی و یا آفریقایی است.

حتی با نادیده گرفتن این ریشه‌های اقتصادی، باز هم نژادپرستی و جدال‌های قومی بستر مساعدی برای گسترش فاشیسم است. چه کسی است که فراموش کند سرشناس‌ترین حکومت‌های فاشیستی تاریخ، نژادپرست‌ترین آنان بودند و با تمسک به همین حربه دست به چه جنایاتی که نزدند. در نمونه داخلی، شاید جریان‌های فاشیستی نتواند آشکارا هیچ یک از نژادهای ایرانی را برای سیطره بر کل کشور انتخاب کند، اما قطعا از دامن زدن به جدال‌های قومیتی استقبال می‌کند تا هیچ گاه شاهد یک اتحاد ملی در داخل کشور نباشد.

از سوی دیگر اختلافات نژادپرستانه سبب می‌شود تا سرکوب و تضییع حقوق هریک از اقوام ایرانی، اگر نه با هم‌دستی، که دست کم با هم‌دلی و سکوت دیگر اقوام همراه شود. اگر اعراب در جنوب کشور سرکوب شوند دیگران چندان پریشان نمی‌شوند. اعتراضات کردستان با برچسب جدایی‌طلبی قومی تخطئه می‌شود و شهروندان آذری تضییع حقوق خود را نه ناشی از نبود یک حاکمیت دموکراتیک، که ناشی از زیاده‌خواهی همتایان فارس خود قلمداد می‌کنند.

به هر دلیلی که هست و با هر ریشه‌ای که شکل گرفته، نژادپرستی آفتی مهلک در اتحاد ملی است. ملتی که نتواند حول حقوق انسانی خود به اتحاد برسد، هیچ گاه نمی‌تواند حرکتی فراگیر را سازمان‌دهی کند. پس از هرکجا که هستید و با هر فرهنگ و نژاد و قومیت و زبانی که دارید، بر برابری و برادری انسان‌ها تاکید کنید و در برابر گسترش باورهای نژادپرستانه و یا تحقیرهای قومیتی (به هر شکلی که هست) مقاومت کنید.

پی‌نوشت:
چهار یادداشت این مجموعه را در قالب یک فایل پی.دی.اف+ دریافت کنید.