۸/۰۲/۱۳۸۹

چهار سندی جعلی تاثیرگذار در تاریخ ایران

از لابه لای کتاب «جستارهایی در مورد تئوری توطئه در ایران» به مطلبی در مورد جعلی بودن برخی اسناد مشهور در تاریخ ایران برخورد کردم. اسنادی که ساختگی بودن برخی از آنها را می دانیم اما برخی دیگر دست کم در میان اکثریت مردم همچنان معتبر شناخته شده و مورد استناد قرار می گیرند. یک گشت کوچک در اینترنت زدم تا برای هر سند مطلب مناسبی پیدا کنم:

1- وصیت نامه پطرکبیر: یکی از مشهورترین اسناد جعلی در تاریخ معاصر کشور ما متنی است که با عنوان «وصیت نامه پطرکبیر» شناخته شده و در آن آمده است که روس ها باید سیاست خود در قبال ایران را در راستای تضعیف این کشور برای دست یابی به آب های خلیج فارس تنظیم کنند. این افسانه خوف انگیز میان ایرانیان آنچنان رایج شد که حتی هنوز هم برخی از تحلیل گران دیدگاه های خود را برپایه صحت این سند تنظیم می کنند. (به عنوان نمونه به این مقاله از سایت «موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی» مراجعه کنید. همچنین این سند در ویکی پدیای فارسی بارها مورد اشاره قرار گرفته است). اما واقعیت این است که این وصیت نامه را یک فرانسوی جعل کرد و انگلیسی ها هم در توزیع و گسترش آن نقش داشتند تا ایرانیان را از نفوذ روسیه به وحشت بیندازند. (توضیحات مفصل تر را از اینجا بخوانید)

2- خاطرات ابوالقاسم لاهوتی: ابوالقاسم لاهوتی شاعر کرمانشاهی و سراینده اثر معروف «انترناسیونال» به زبان فارسی در سال 1305 به دنیا آمد، در نخجوان به کمونیسم گروید و مدتی سمت وزارت فرهنگ و هنر تاجیکستان شوروی را برعهده داشت. همزمان با توطئه چینی سازمان های جاسوسی آمریکا و انگلیس برای کودتای 28 مرداد، سیا (CIA) خاطراتی جعلی از لاهوتی منتشر کرد و به ایران فرستاد تا بار دیگر ضمن یادآوری وصیت نامه پطر کبیر، ایرانیان را از نفوذ کمونیسم به وحشت بیندازد. لاهوتی هیچ گاه به ایران باز نگشت و در فروردین ماه سال ۱۳۳۶ خورشیدی در مسکو درگذشت. (در مورد جعل این سند از اینجا بخوانید)

3- اعترافات دالگورکی: در دهه 1310 شمسی کتابی منتشر شد که به ظاهر شرح ماموریت یک جاسوس روسیه در خاک ایران بود. برپایه این کتاب فردی به عنوان دالگورکی با هدف جاسوسی برای روسیه وارد خاک ایران می شود و خود را به کسوت آخوند در می آورد. وی بعدها دست به تحریک محمدعلی باب برای راه اندازی آیین بابی می زند و در نهایت مقدمات ظهور بهاییت را فراهم می آورد. این سند جعلی یکی از بزرگترین دستمایه ها برای بهایی ستیزی در ایران بوده است. (شرح مفصل این ماجرا را از اینجا بخوانید)

4- پروتکل بزرگان یهود: این سند جعلی با هدف ترسیم یک شبکه مخوف یهودی که قصد حکومت بر کل جهان را دارد منتشر شد. به نظر می رسد ریشه این سند یک رمان تخیلی روسی است که در اواخر قرن 19 منتشر شد اما بعدها پلیس مخفی روسیه از آن بهره گرفت تا مسئله توطئه یهودیان را مطرح سازد. شرح کامل این سند جعلی در ویکی پدیای فارسی هم موجود است. به نظر می رسد این سند در حال حاضر تنها در ایران و برخی کشورهای خاورمیانه مورد استناد قرار می گیرد.

پی نوشت:

- علاوه بر منابع ذکر شده می توانید به کتاب «جستارهایی در مورد تئوری توطئه در ایران» مراجعه کنید. ضمن اینکه اینجا مطلب خوبی در مورد یک سند جعلی از اوایل انقلاب وجود دارد.

- حالا که بحث اسناد جعلی مطرح شد دلم می خواست می توانستیم تحقیقی هم در مورد وصیت نامه داریوش داشته باشیم. وصیت نامه ای که من تقریبا در جعلی بودن آن تردیدی ندارم اما هنوز مطلب موثقی در اثبات این مسئله پیدا نکرده ام. تنها می توان گفت که هیچ منبع موثقی برای این وصیت نامه ذکر نشده است. اینجا مطلب خوبی در مورد این وصیت نامه نوشته شده است