۲/۰۸/۱۳۸۹

بارقه های بلوغ اجتماعی در خلال گزارش جرس

ده روز پیش و به دنبال درگذشت شجاع الدین شفا (نویسنده، مترجم، محقق و سیاستمدار ایرانی) خبری در سایت جرس منتشر شد که در آن آقای شفا به عنوان «نوسینده متهتک ایرانی که سه دهه پایانی عمرش را به هتک باورهای دینی و اسلامی گذراند» معرفی شده بود. مسئله تحقیقات آقای شفا در مورد مذهب و اختلافات وی با مذهبی ها موضوع تازه ای نبود، اما وقتی رسانه ای که نام «جنبش راه سبز» را یدک می کشد اینگونه یک طرفه به قاضی برود و نتایج تحقیقات یک محقق را در «هتاکی» خلاصه کند طبیعی است که صدای اعتراض بسیاری به هوا بلند شود. اقدام جرس موجی از اعتراضات را در فضای مجازی برانگیخت که می رفت تا به یک انشقاق و جبهه گیری گسترده میان مذهبی ها و غیرمذهبی های جنبش بدل شود، اما کار به همین جا ختم نشد.


سایت جرس امروز گزارشی را از «رادیو فردا» به عاریت گرفته و بازنشر کرده است که در آن از «شجاع الدین شفا» با عنوان «از چهره های فرهیخته و دانشور» یاد شده است. گزارش جدید تلاش کرده تا با نگاهی بی طرفانه به نقد فعالیت ها و آثار آقای شفا بپردازد. من گمان می کنم انتشار چنین گزارشی از سوی جرس را می توان به نوعی تعدیل مواضع افراطی پیشین و نوعی عذرخواهی غیرمستقیم تلقی کرد. با توجه به اینکه چنین تغییر موضعی به هیچ وجه تحت فشار نهادهای قدرت انجام نشده است، از نگاه من این اتفاق را می توان گامی بلند در راستای احترام به افکار عمومی قلمداد کرد که در جامعه ای آزاد می توانند قدرتمندترین نهادهای نظارتی را تشکیل دهند. کاش همه ما از این دست رفتارها درس بگیریم و باور کنیم این پذیرش اشتباهات نیست که می تواند جایگاه ما را در نزد افکار عمومی متزلزل کند، بلکه تاکید بر اشتباهات و پافشاری بر ادامه آنها است که می تواند تیشه به ریشه وجهه اجتماعی ما بزند.