۶/۱۰/۱۳۹۲

سانسور ممنوع - کتاب هایی که می خواهند نخوانیم!


فائزه - «آرمان امیری» فراخوانی برای نوشتن درباره یکی از کتاب های ممنوع الانتشار این هشت ساله داده بود. گفتم درباره «همنام» و «سمفونی مردگان» قدیم‌ها چیزکی نوشته‌ام. همان‌ها را می‌فرستم، اما حالا که شروع به نوشتن کرده‌ام نظرم عوض شده است. می‌خواهم درباره چند کتاب از این لیست که خوانده‌ام به مختصر چیزهایی بنویسم من باب معرفی. حالا که می‌خواهند این‌ها را نخوانیم چه بهتر که با آن‌ها آشنا شویم و اگر باب طبع‌مان بودند پیدای‌شان کنیم و بخوانیم‌شان!

1- پیکر فرهادعباس معروفی – انتشارات ققنوس – چاپ هفتم:‌۱۳۸۸

قلم شیوا و نثر شیرینی دارد این کتاب. اگر به زن اثیری و سبک هدایت گونه علاقه داشته باشید که حتما از این کتاب خوش تان می‌آید. البته به پای «سمفونی مردگان» همین نویسنده نمی‌رسد. مثلا من همین الان بعد این همه سال هنوز هم می‌توانم یک یادداشت چند پاراگرافی درباره سمفونی بنویسم اما درباره این یکی چیز زیادی یادم نمی‌آید که اضافه کنم!

2- سمفونی مردگان – عباس معروفی – انتشارات ققنوس – چاپ پانزدهم: ۱۳۸۹

راستش من زیاد رمان فارسی نخوانده‌ام، اما بین آن‌ها که خوانده‌ام این از همه زیباتر بود. نثر کتاب، شیوه فصل بندی آن، استفاده هنرمندانه و استادانه‌اش از عناصر اسطوره‌ای و تاریخی واقعا عالی بودند. شخصیت‌پردازی‌های نویسنده در این کتاب را دوست داشتم، عاشقی سورمه و آیدین آن قدر خوب به تصویر کشیده شده که من هنوز هم می‌توانم برخی توصیفات‌ش را کامل در ذهنم مجسم کنم. استفاده‌های به جای معروفی از عناصر طبیعت برای فضاسازی هم بسیار دلنشین بودند. خلاصه من اگر بخواهم یک رمان به زبان فارسی به کسی توصیه کنم بی‌شک سمفونی مردگان را نام می‌برم.

3- از دل گریخته‌ها مسعود بهنود – نشر علم

اگر از دوستداران نثر بهنود باشید این مجموعه داستان را هم دوست خواهید داشت. مجموعه داستان‌هایی غیرسیاسی که همگی در گذشته اتفاق افتاده‌اند! فارسی کتاب شیرین و تصویرسازی‌های کتاب جالب‌اند.

4- ۲۷۵ روز بازرگان – مسعود بهنود – نشر علم

کتاب تاریخی خوبی است درباره آن روزهای پرتلاطم که اطلاعات خوب و غافلگیرکننده‌ای هم ارایه می‌کند. بعضی مطالب درباره آقای طالقانی را من برای اولین بار در این کتاب خواندم.

5- شازده احتجاب – هوشنگ گلشیری – انتشارات نیلوفر

کتاب کوتاهی است که اوایل دوره احمدی نژاد هم خریدمش! کتاب فضاسازی واقعا عالی‌ای دارد. به هر حال وقتی نام نویسنده کتاب گلشیری باشد دیگر نیازی به تعریف من ندارد.

6- مجموعه آثار صادق هدایت مخصوصا نسخه‌های انتشارات هدایت

راستش من هیچ وقت از طرفداران پر و پا قرص هدایت نبوده‌ام. اما خب اثری که هدایت بر ادبیات داستانی ما گذاشت غیرقابل کتمان است. وقت کردید «بوف کور»ش را بخوانید.

7- زمین سوخته – احمد محمود

یکی از حسرت های زندگی من این است که متاسفانه اتفاقی افتاد و فقط توانستم نصف کتاب را بخوانم. حالا هم هر چقدر می‌گردم یک نسخه دیگر از کتاب را پیدا نمی‌کنم. اما همان نصف کتاب واقعا عالی بود. توصیف جنگ ایران و عراق با همه وسعتش، رنج‌ها و فداکاری‌هایش. روایتی غیررسمی و از دل حادثه که به آدم امکان بدون فیلتر دیدن واقعه را می‌دهد. این دست کتاب‌ها به آدم اجازه می‌دهند مردان و زنانی را که در این هشت سال از وطن دفاع کردند، علی‌رغم همه چیز دوست داشته باشد و محترم بدارد. احساسی که این سال‌ها به شدت تضعیف شده است.

8- دیوانه بازی – نوشته کریستین بوبن –ترجمه پرویز شهدی– نشر چشمه

بوبن زبان لطیفی در توصیف عشق و انسان دارد. حتی وقتی حرف‌ها و عقایدش را قبول نداریم می‌توانیم از ظرافت نگاه و زیبایی نثر و توصیفاتش لذت ببریم.

9- صد سال تنهایی – گابریل گارسیا مارکز – بهمن فرزانه – انتشارات امیرکبیر

صد سال تنهایی نیاز به توصیف و توصیه ندارد آن قدر که مشهور است و کتاب نخوان‌ها هم اسمش را شنیده‌اند. مشهورترین رمان مارکز و معروف‌ترین مثال «ریالیسم جادویی».

10- خاطره دلبرکان غمگین من – گابریل گارسیا مارکز – کاوه میرعباسی – نشر نیلوفر

مارکز در این رمان نگاه بسیار زیبایی به پیری، عشق و انسان دارد. داستان، داستان پیرمردی است که در سال‌های انتهایی عمرش برای اولین بار طعم عشق را می‌چشد، آن هم عشق به یک روسپی کم سن و سال. موقعیت غیرعادی‌ای که مارکز در این اثر خلق کرده برای من یکی که بسیار جذاب بود.

11- میرا – کریستوفر فرانک – لیلی گلستان – نشر بازتاب‌نگار

میرا آینده‌ای را توصیف می‌کند که همه تحت کنترل زندگی می‌کنند. بهترین جمله‌ای که برای معرفی این کتاب به ذهنم می‌رسد این است که یک «1984» دیگر است.

12- اتاقی از آن خود ویرجینا ولف – مژده دقیقی – انتشارات نیلوفر (این کتاب بهار امسال دوباره اجازه‌ نشر یافت)

خانم‌های عزیز بروید این کتاب را بخرید، بخوانید و بعد هم اتاقی از آن خودتان فراهم کنید. اتاقی برای خلق کردن هر چیزی که به آن علاقه دارید. از داستان و شعر گرفته تا یک تجارت تازه و یا حتی گل‌هایی بسیار زیبا. مهم این است که به سراغ چیزی بروید که بسیار به آن علاقه دارید. در این صورت فکر می‌کنم این کتاب هم به رسالت خودش عمل کرده است!

13- کوری ژوزه ساراماگو – ترجمه‌ اسدالله امرایی و ترجمه مهدی غبرائی در نشرهای مروارید (چاپ سیزدهم) و مرکز (چاپ هفدهم)

فکر می کنم از کوری ترجمه‌های دیگری هم در بازار هستند. با این حساب خواندن کوری با ترجمه‌های دیگر اشکالی ندارد ولی با ترجمه این دو نفر اشکال دارد!! این هم خودش از عجایب روزگار است.

14- همنام – جومپا لاهیری – فریده اشرفی – نشر مروارید

همنام داستان زندگی پسری هندی تبار است که با مشکلات جامعه مقصد دست و پنجه نرم می‌کند، پسری که در تمامی طول رمان سعی می‌کند از تبار هندی‌اش گریخته و آمریکایی شود. تضاد و درگیری‌ای که بین سنت‌های قدیمی و مدرنیته در جای جای این کتاب جریان دارد را حتی بدون مهاجرت، در بطن جامعه خودمان می‌توانیم ببینیم. در کل من کتاب را دوست داشتم.

15- نماد گم‌شده – دن براون – حسین شهرابی – نشر افق

یکی از رمان‌های پرفروش دنیا که ما حق خواندنش را نداریم چون نگاه متفاوتی به مسایل مذهبی دارد. البته من کارهای براون را بیشتر به خاطر پرکشش و هیجان‌انگیز بودن شان دوست دارم نه عقایدی که در آن‌ها مطرح می‌شود و می‌توان قبول شان داشت یا نداشت.

16- راز داوینچی – دن براون – حسین شهرابی – نشر زهره
این هم مثل بالایی!

17- همه کتاب های پائولو کوئلیو – آرش حجازی – انتشارات کاروان

کوئلیو حداقل در ایران ما باعث کتابخوان شدن خیلی‌ها شده. زمانی عاشق بعضی کتاب‌هایش بوده‌ام و حتی حالا هم بعضی‌هایشان را دوست دارم. البته کوئلیو نویسنده درجه یکی نیست اما دروازه خوبی است برای آشنایی با مفاهیمی که می‌توان در کتاب‌های نویسندگان درجه یک درباره شان اطلاعات بیشتری کسب کرد.

18-  سه جلد نخست از ماجراهای نارنیا – سی اس لوئیس – آرش حجازی – انتشارات کاروان

ماجراهای نارنیا را ناشران دیگری چاپ کرده‌اند. بیشتر مشکل با شخص حجازی است و انتشارات کاروان. اگر کودک درون‌تان همین حوالی است، بگردید و جلد اول این مجموعه را پیدا کنید و بخوانید. مطمئن باشید اصلان شیر شخصیت بسیار جالب توجهی است و ملکه برفی حرص تان را درمی آورد!

پی‌نوشت:
مجموعه «سانسور ممنوع» مروری است ساده بر مجموعه آثاری که در دوران هشت ساله دولت محمود احمدی‌نژاد ممنوع‌الچاپ شدند، مجوز آن‌ها باطل شد و یا علی‌رغم صدور مجوز چاپ جلوی انتشارشان گرفته شد. فهرست این مجموعه را می‌توانید اینجا+ ببینید. اگر کتاب یا نویسنده مورد علاقه شما هم در این فهرست قرار دارد می‌توانید چند سطری در مورد آن بنویسید و برای انتشار در مجموعه «سانسور ممنوع» به نشانی «arman.parian[at]gmail» ارسال کنید.