۸/۲۱/۱۳۹۱

کار کارشناسی به سبک دولت احمدی‌نژاد!

 

وزیر صنایع فهرستی از کالاهای لوکس و غیر ضروری وارداتی که ثبت سفارش آن‌ها با تصمیم جدید دولت متوقف شده را منتشر کرده است. (اینجا+بخوانید) در ظاهر امر باید این تصمیم را به فال نیک گرفت که دولت بالاخره به فکر افتاده تا جلوی ریخت و پاش بی‌حساب و کتاب و غیرضروری در بخش واردات را بگیرد و از هدررفت منابع کشور در شرایط تحریمی جلوگیری کند. اما یک نگاه ساده به فهرست ارایه شده این شائبه را ایجاد می‌کند که هیچ بررسی و تحقیقی در مورد اقلام حاضر صورت نگرفته و صرفا یک گروه (شاید هم یک نفر) مجموعه‌ای از اقلامی که به ذهنش می‌رسیده را ردیف کرده است! دقت کنید که اگر تصمیم حاضر بخواهد یک تصمیم استراتژیک برای عبور از بحران باشد، باید در مورد هر یک از اقلام فهرست شده تحقیق کامل شود، میزان تولید داخلی، میزان مصرف و نیاز داخلی، درجه اهمیت این نیاز و در نهایت ارز مصرفی برای واردات آن بررسی شود و تصمیم نهایی اتخاذ شود. اما من می‌خواهم بپرسم به نظر شما در کدام یک از موارد زیر چنین بررسی دقیقی انجام شده است:

 

- گزینه 1 فهرست «لوازم خانگی» نام دارد. این «لوازم خانگی» دقیقا یعنی چه؟ آیا تمام لوازمی که در یک خانه مصرف می‌شود؟ از جمله گاز و یخچال و لوستر و مبلمان؟ به نظر اینگونه می‌آید. اما گزینه‌های 7 (لوستر)، 9 (مبلمان)، 10 (انواع وسایل آشپزخانه)، 11 (ظروف آشپزخانه) 13 (کولر آبی) 25 و 26 و 27 (وان و دست‌شویی و ظرف‌شویی) 47 و 48 (اجاق گاز و فر و رادیاتور) هستند. پس گویا به نظر طراحان این گزینه، «لوازم خانگی» یک چیزی جدا از موارد فهرست شده در دیگر گزینه‌ها هستند. حالا شما حدس بزنید دقیقا طراح گرامی منظورش چه بوده؟

 

- گزینه 29 عبارت است از «لوازم لباس»! پیش از این در گزینه 2 خوانده‌ایم «پوشاک». من می‌توانم درک کنم پوشاک یعنی چه، اما «لوازم لباس» دیگر چه صیغه‌ای است؟ منظورشان مثلا ابزار مورد نیاز برای دوخت لباس است؟ (مثلا زیپ و دکمه) در این صورت باید پرسید پارچه هم ممنوع است؟ نخ چطور؟ یا برخی پلیمرهایی که جای نخ استفاده می‌شوند؟ یا پشم و پنبه که از آن‌ها نخ تولید می‌شود؟ این‌ها «لوازم لباس» هستند یا نیستند؟

 

- گزینه 2 نوشته «پوشاک». بعد در گزینه 39 نوشته «پالتو و نیم‌پالتو». آیا به نظر طراحان این فهرست، «پالتو و نیم‌پالتو» جزو «پوشاک» نیستند که باید در یک گزینه دیگر تکرار شوند؟

 

- گزینه 32 نوشته «مصنوعات نجاری و چوبی». قابل درک است، اما در گزینه 46 می‌خوانیم «نجاری»! یعنی چه؟ یعنی کلا یک باب مغازه «نجاری» را وارد نکنند؟

 

- گزینه 51 نوشته «قفسه بایگانی»! دقت کنید: «قفسه بایگانی»! یعنی جایی که داریم واردات اقلام کلانی همچون «خودرو»، یا «کلیه محصولات کشاورزی» را ممنوع می‌کنیم، یک دفعه «قفسه بایگانی» هم ممنوع می‌شود. اصلا این «قفسه بایگانی» چیست؟ مثلا با «قفسه پرونده‌های در جریان» فرق دارد؟ یا مثلا با قفسه کتاب‌های کتاب‌خانه؟ یا مثلا با قفسه ابزارآلات؟

 

قطعا هرکسی که یک نگاه به فهرست ارایه شده بیندازد متوجه خواهد شد که اقلام فهرست شده نه تناسب معقولی با یکدیگر دارند و نه مرز و محدوده‌ای شفاف. به باور من از دو حالت خارج نیست. حالت خوش‌بینانه‌اش این است که یک فهرستی داده‌اند، فقط برای اینکه بگویند یک کاری هم داریم انجام می‌دهیم و بعدش هم کسی پی‌گیر نباشد و هیچی که هیچی! (این حالت خوش‌بینانه‌اش بود!) حالت دوم اینکه دولت به واقع می‌خواهد بر مبنای چنین متون مشوش و غیرشفافی عمل کند که در آن صورت باید گفت بحران تصمیمات غیرکارشناسی و یک شبه دولت در وضعیت حساس تحریم هم ادامه خواهد داشت و تبعات فاجعه‌بار تحریم را تشدید خواهد کرد.